login   |    register

135
Sessiz Hava Kompresörü

UYARI - Öncelikle bir uyarı yapmak istiyorum: Bu işin şakası gerçekten yok. Uygunsuz malzeme kullanarak ve/veya bu tarz bir kompresörün çalışma esaslarını bilmeden bu işe kalkışmayın. Düşük basınçlarda çalışıyor olsak bile, yanlış monte edilmiş bir parçanın mermi hızıyla yerinden çıkabileceğini ve sizi veya bir sevdiğinizi yaralayabileceğini aklınızdan çıkarmayın.
Bu makalenin amacı sadece bilgimi paylaşmaktır. Bu yöntemle bir hobi kompresörüne sahip olmak istiyorsanız muhakkak işin ehli birisinden yardım alın.
giriş
İlk olarak bir şemayla kompresörü ve esas parçalarını tanıyalım.
  • Hava motoru: Buzdolabı veya klima gibi soğutma cihazlarında kullanılan, yağlı bir kompresördür. İşin profesyonelleri buna "ekovat" der. Çeşitli ebatlarda olurlar. benimkisi 90 watt. Ne kadar büyük olursa o kadar çabuk hava tankınızı doldurur. Hava tankınızın büyüklüğüne göre bir tane seçmekte fayda var. Yaklaşık 10 litrelik bir hava tankı için 100 wattlık bir ekovat çok uygun olacaktır.
  • Presostat:Ekovata giden elektrik akımı bu aletten geçiyor. Hava tankındaki hava basıncı belli bir basıncın altına düştüğü zaman ekovatı çalıştırıyor ve istenilen basınca ulaşıldıktan sonra da elektriği keserek ekovatı durduruyor. Piyasada çeşit çeşit var. Bu benim bulabildiğim en basit ve en küçüklerden biri. İstenilen basınçlara göre ayarlanabiliyor. Bazı presostatlar fabrikadan ayarlı, siz bu ayarları bozamıyorsunuz, böylelerini almayın. Muhakkak ayarlanabilir olan bir tane alın.
  • Manometre: Tankın içerisindeki hava basıncını ölçen aygıt. Presostatın ayarlanması ve tankı kontrol altında tutmak için gerekli.
  • Hava regülatörü: Tanktan çıkan havanın istediğimiz basınçta ve kesintisiz çıkması için gerekli. Üzerinde ayrıca manometresi olanlar var, çıkış basıncını gösterirler, kullanışlıdırlar. Bazı modellerde su filtresi de bulunur. Tankta biriken havanın neminden oluşan su zerreciklerini ve hava motorunun içerisinden gelen yağ zerreciklerini, boya yaptığınız havadan ayırmaya yarar. Ben bu güne dek boyaya karışan su veya yağ sorunuyla karşılaşmadım ama bu sorun çok uzun süreler kullanılan ve iş bittikten sonra içerisinde hava bırakılan kompresörlerde yaşanıyor. Bulunmasında fayda var ama kompresörü saatler boyunca ve her gün her gün kullanmayacaksanız şart değil.
  • Hava tankı: Havayı istediğimiz basınçta kullanabilmek için, bu istenilen basıncın üzerinde bir basınçta hava depolamamız gerekiyor. Hava deposunun bize gerekli olandan daha büyük bir basınca dayanıklı olması gerekir. Bu iş için en uygun depo zaten hava depolamak üzere üretilmiş olanlar.
İmkanınız varsa hurdaya çıkmış bir kompresörden sökülecek, delinmemiş, iyi durumda olan bir depo bulun. Hem bu depoların üzerinde zaten manometre, presostat ve regülatörün hazır yerleri vardır. Hatta şansınız varsa bu cihazları üzerinde bulabileceğiniz depolara bile rastlayabilirsiniz. Hidroforların hava depoları da olur. Hidroforlar için ayrıca satılıyor bu tarz depolar, ancak pahalıdırlar.
Hava tankları için başka bir alternatif boş yangın söndürme tüpleri, karbondioksit veya oksijen tüpleri olabilir.
Benim kullandığım hava tankı bir freon tüpü. Buzdolabı ve klima tamircilerinin kullandığı bir gaz bu. Bu gazın bir kaç çeşidi var ve her çeşidinin ayrı bir tüpü var. Mavi, beyaz, turuncu gibi renklerde bu tüpler. Turuncu olanı içlerinde en dayanıklısı; 32 bar basınca dayanıyor. Pistoleyle 1-2 bar basınçlarda çalıştığımızı düşünecek olursak gayet güvenilir bir hava tankı bu. Ama güvenilir oluşunu esas montajdaki başka kriterler belirleyecek.
Hava kompresörlerinin depoları her zaman korozyona karşı dayanaklı olacak şekilde imal edilmişlerdir. Depoladıkları havanın nemi zaman içinde paslandırmasın diye. Paslanan bir hava tankı gün gelecek o bölgeden çürüyüp incelecek ve hava sızdıracaktır. İşte bu freon tüpleri maalesef korozyona karşı korumalı değiller. Zaten bu tüpler tek kullanımlıktır. Vanalarının hemen altında tekrar doldurulmalarını engelleyecek emniyet valfleri vardır. Bir çok ülkede bu tüplerin tekrar kullanımı, her ne amaç için olursa olsun yasaktır. Ama yangın söndürme ve oksijen/karbondioksit tüpleri korozyona karşı korumalıdırlar.
montaja hazırlık
Kullanacağımız bağlantı parçaları Resim 1 de. Bunları bir gözden geçirelim:
Parça A: Hava hortumlarının montajında kullanılan bir parça. Bunu hava çıkışına bağlayacağız. Buna benzer herhangi başka bir parça da olabilir. Önemli olan dişli tarafının hava regülatörüne uyumlu olması.
Parça B: Su tesisatında kullanılan bu nipeli presostat ve manometre montajında kullanacağız.
Parça C, D ve E: Bunlar da soğutma sistemlerinde kullanılan parçalar. C ve D uzatma için, E de bir parça bakır boru.
Hava tankı olarak kullanacağımız tüpe üç tane delik açmamız lazım. Hava girişi, hava çıkışı ve presostat için (resim2) . Bu açılacak delikler buralara gelecek parçaların bu deliklere sıkı sıkıya gireceği çapta açılmalı. Bu aşamada değinmek istediğim bir konu var; bu tarz bağlantı parçaları hava tankına kaynatılabilir ancak bakır, pirinç gibi parçalar kaynatılamaz. Benim de elimin altında olan parçalar bunlar. Kaynak yaptırmaya niyetliyseniz parçaların döküm olması lazım ve mutlaka işinin ehli bir kaynakçıya yaptırın bu işi. Kaynağın yapıldığı bölgelerde tüpün sacında delinmeler olabiliyor rahatlıkla. Argon kaynağı zannedersem bu iş için ideal olur. Ben kaynak işini kimyasallarla yaptım. Epoxy yapıştırıcılardan faydalandım. A ve B bileşeni olan, metal yapıştırma özellikli bu yapıştrıcıları yapı marketlerde bulabilirsiniz. İki çeşit kullandım; biri akışkan olan diğeri de macun şeklinde olan.
  • sema
  • resim001
  • resim002

About the Author

About Alguhan Akşar (wampum)
FROM: TEKIRDAG, TURKEY / TüRKçE

Born in 1973, Istanbul.I'm married and I have two lovely sons. As a son of a modeller I've built many aircraft models when I was just a little kid. Then by my father's suggestions I've built some sailing ships in large scales. Later my favorites were 1/35 dioramas, mostly WW2 German till I met the ...